شکاف لب و کام
شکاف لب و کام (Cleft lip & palate) از شایعترین نقایص مادرزادی میباشد که بطور متوسط در هر 700 تولد زنده دنیا یک نفر را مبتلا میسازد. این وضعیت بدلیل اختلال در فرآیند تشکیل لب و کام در دوره جنینی ایجاد میگردد. عوامل ژنتیکی و محیطی در این پروسه دخیل هستند.از جمله عوامل محیطی میتوان به مصرف بعضی داروها یا وجود برخی بیماریها در دوران بارداری، مصرف سیگار و الکل و کمبود اسید فولیک در مادر، استرس زیاد و همچنین سن بالای پدر اشاره نمود. در بعضی موارد نیز علت این عارضه جهش های ژنتیکی میباشد.
وجود شکاف لب و کام باعث بروز مشکلات زیبایی، شنوایی، تکلمی و دندانی فکی میگردد. علاوه بر اینها تاثیرات مخربی روی اعتماد بنفس فرد مبتلا میگذارد. این بیماران باید به صورت تیمی درمان شوند. درمان از همان روزهای اول بعد از تولد، توسط جراح پلاستیک آغاز میگردد. درمانهای ارتودنتیک این بیماران در اوایل دوره دندانی مختلط (حدودا 6 سالگی) با هدف مرتب کردن دندانهای قدامی دائمی و همچنین تصحیح تنگی فک بالا و موقعیت قدامی خلفی آن آغاز میگردد. بهترین حالت اینست که در سنین 7 تا 10 سالگی فضای لازم جهت قرار دادن پیوند استخوان در ناحیه شکاف آماده گردد تا ترجیحا دندانهای لترال یا نیش دائمی به فضای داخل پیوند (گرافت) رویش یابند. در ادامه معمولا لازم است ارتودنسی ثابت جهت بهبود ترتیب دندانها و بستن فضاها انجام شود. در مواردی که دندانی غایب باشد بهتر است بعد از 17 تا 18 سالگی فضای خالی توسط بریج پر شود. گذاشتن ایمپلنت در ناحیه شکاف توصیه نمی شود.
در بعضی بیماران (مخصوصا پسرها) رشد فک پایین همچنان ادامه مییابد و بدلیل عدم رشد کافی در فک بالا فرد دچار کراس بایت قدامی (و یا خلفی) میگردد. در این موارد نیاز به جراحی فک پس از 18 سالگی خواهد بود.
